Letras Galegas 2026 Begoña Caamaño (radio edit)

Antes de comezar debería facer unha advertencia. A miña visión da radio e de Begoña Caamaño é nesgada, subxectiva e todo o que non debería ser o bo xornalismo. Vaia maneira de renderlle homenaxe.

Neste ano das Letras Galegas recordamos a Begoña Caamaño (Vigo, 1964), unha xornalista e escritora. Autora de dúas obras fundamentais da nosa literatura, coas que moitas espertamos ao feminismo, como son Circe ou o pracer do azul e Morgana en Esmelle (Galaxia, 2009 e 2012).  A Real Academia Galega quixo reivindicar tamén nestas Letras de Begoña o seu traballo como xornalista (nalgunha entrevista deixou claro que era máis xornalista que escritora). Os seus artigos en revistas e prensa forman parte tamén da súa obra. E se nos atrevemos a abrir as orellas, descubriremos que, en realidade, a súa obra fundamental está na radio.

Pío, pío, Averío “O travestismo traslada liberdade. Ás veces esquecemos que podemos facer o que nos dea a gana”

Non se trata de chegar ao mainstream, porque o travestismo sempre viviu e ha de seguir, nas marxes. Mais, como disciplina artística, necesita unha escena, infraestrutura e que a industria cultural tamén conte con este colectivo á hora de programar máis alá do mes do orgullo.

Cos movementos reaccionarios en auxe, semella máis necesario que nunca apelar á liberdade e ao libre albedrío de cada quen. E disto hai moito nos espectáculos de Averío. Un misterio, unha cea de empresa, un casting ou a busca dun disco de Averío mix artellan o argumento nestas comedias de enredo, algo caóticas e sempre con contido para escoitar, pensar e rir, claro. Hai un ano naceu Averío como grupo de artistas travestis, unha plataforma de acción que busca crear unha escena drag en Vigo. Quere, en definitiva, poder actuar na súa cidade.

VINTE na rúa

Coa colaboración de

Sen redes sociais ata os 16? Á procura de remedios para revivir os zombis do scroll infinito

O móbil sempre á man: desbloquea, mira, revisa, pérdese dous, tres, catro minutos e volve conectar co mundo. Alza a vista. O bus aínda non chega, hai que agardar algo máis na quenda na chacinaría ou do centro de saúde e volve baixar a mirada, outra vez, ao móbil. Hai tempo que o teléfono móbil paraliza as nosas vidas, por momentos, entras buscando algo concreto e acabas media hora despois metida no pozo do scroll infinito e os vídeos tan entretidos e breves das redes sociais que poden consumir horas e horas. Naturalizamos ter o móbil na man, mirar a pantalla cando nos falan (non é algo tremendamente groseiro?) e mesmo cando estamos a ver unha película, nunha nova versión da malentendida multitarefa. 

Pedro Sánchez anunciou hai unhas semanas a intención do Goberno de prohibir as redes sociais ata os 16 anos e un dos primeiros en alzar a voz na contra da medida foi Elon Musk, que vía en perigo un segmento importante de público no seu pastel publicitario.

Rede

“Que se nos faga de día” De Ninghures e Mondra teñen gana de verán

Estoupar os bilitroques/ Ir por amoras/ Deitarse na herba seca/ Xuntarse nun bar/ Sentir o salitre no corpo/ De ir nadar ao mar/ Cheirar o fume na roupa/ Na noite de San Xoán

De Ninghures e Mondra xúntanse por vez primeira para festexar e cantar ao verán galego. “Que se nos faga de día” é o título dunha canción que cheira a salitre, herba seca e fume de San Xoán, que fala de amor, de suor e, especialmente, de deixarse levar. Juan de Dios Martín produce esta rumba que se converte nunha auténtica oda ao estío galego, segundo subliñan desde a produtora. É un canto vigoroso á época das verbenas, dos días luminosos e das noites que nunca se queren deixar marchar; a celebración dunha terra que, tanto no mar coma na montaña, non deixa de cantar.

Música
Vinte na vila

Vinte en Lalín Arte, astronomía e cocido, que non falte, no corazón de Galicia

Lalín é moito. Nesta vila estratexicamente situada naceu a investigación astronómica de Galicia con Ramón María Aller; é unha terra de artistas internacionais, como Laxeiro ou Colmeiro, que nunca deixaron de mirar cara á súa casa e un lugar onde a máis recoñecida festa gastronómica galega, a do Cocido, dura un mes enteiro. Cruzamento de camiños e lendas, Lalín é unha vila con vida propia, poboación estable, a cabeceira da comarca do Deza, onde sempre hai unha escusa para nos achegar… e volver. 

Lugares

Coa colaboración de

Exército Mekemeke. Tempada 5

Exército Mekemeke 5x24. A familia

Hai familias normais… e logo están as nosas. Eses tíos que aparecen só en vodas, as avoas que todo o saben, os curmáns que sempre teñen unha historia mellor ca túa e esas reunións familiares que comezan tranquilas… e acaban sendo material de terapia. Situacións coas que todos nos sentimos identificados, levándoas ao extremo con humor absurdo, retranca e pensamentos revirados. 

Se algunha vez pensaches “isto só pasa na miña familia”… xa verás como non.

Podcast

Vinte almorzando con Lucía Freitas

Todo un luxo almorzar e parolar coa chef galega Lucía Freitas no seu primeiro restaurante, A Tafona. 

De pequena quería ser xornalista coma o seu pai, mais adoraba a cociña e nesa mocidade indecisa xurdiu a oportunidade. Era unha nena introvertida, foi estudar ao País Vasco e “da man da cociña” naceu a nova Lucía. “Non levo moi ben estar tan exposta”, puntualiza, mais non dubida en seguir “abrindo melóns” para poder axudar a xente.

Asegura que nunca tivo a ambición de acadar unha estrela Michelín pero todo foi chegando. Pasaron os malos tempos e agora hai que gozar dos bos.

Falamos con Lucía Freitas do seu proxecto Amas da terra, de vangarda primaria, de reverter o éxito na contorna e pensar no ecosistema cando fas un menú. “Falta empatía e darse conta do esforzo que leva cultivar a terra, ser labrega e ir ao mar”, subliña.

VINTE almorzando con Deleite

Coa colaboración de

Vinte en ruta

De Carballo á Coruña pola beira do mar

Hai moitas maneiras de viaxar de Carballo á Coruña. 35 quilómetros que se fan en 33 minutos segundo Google Maps pola AG-55. É sábado, loce o sol. Dámoslle as costas á AG-55 e perfilamos a liña do mar, deixándonos levar polas ondas (en coche, porque non sabemos surfear). Paseamos coa cámara na man e os ollos abertos, falamos con xente interesante, comemos cousas ricas e aprendemos historia. Todo en 24 horas. 

Lugares

Coa colaboración de Turismo da Deputación da Coruña

Vinte na vila

Vinte en Folgoso do Courel: “Se se esgota un plan de vida, tes que inventar outro”

Había moitas pingadas na estrada, sinal de que chegaramos ao Courel e de que estamos no tempo grande da castaña. Case non parou de chover en todo o día, pero todo o mundo nos dixo que estabamos alí na mellor época. Pódese ir ao Courel en calquera momento do ano, pero hai que volver no outono. 

Nesta nova entrega do Vinte na vila percorremos Folgoso do Courel un 31 de outubro. Mel, castañas, doces, turismo rural, a gandeiría e mesmo o blues e o jazz mestúranse nesta reportaxe audiovisual co son da chuvia, e as voces dos protagonistas que nos falan desde o seu lugar: "Decateime de que vivimos no ceo aquí". 

VINTE na vila

Coa colaboración de

Vinte de Foliada

Vinte de Foliada. En Ourense

Vinte de Foliada foi buscar a música a Ourense. Neste sábado previo ao San Martiño celebrouse o Magosto de Sempre, unha festa con catro décadas de historia, onde o churrasco e o viño dan paso á música e o baile. Aquí, en Monteledo, hai foliada, e das boas. 

Nesta festa coinciden persoas de distintas asociacións culturais da cidade como A Galleira, Algaravía, A Cunheira ou da Asociación Ourensá de Folclore. Xúntanse arredor de 400, que acaban bailando a Xirondiña en grupo ben entrada a tarde. O peso da organización cae a día de hoxe na Galleira, pero todas e todos botan unha man. 

Podcast

Coa colaboración da Secretaría Xeral da Lingua - Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude

Vinte preguntas. Presentamos o gran trivial da cultura pop-ular galega

Que fobia lle dá nome a un grupo de rock de Boiro? Cal é a discoteca máis antiga de Galicia aínda en funcionamento? En que rede social se deu a coñecer Páramo Pictures? Quen deseñou o logo do Xacobeo 2021-2022?  Estas son algunhas das vinte preguntas que podes atopar en cada partida que botes do xogo que presentamos hoxe. 

VINTE

Co apoio da

Máis vinte

  • Exército Mekemeke. Tempada 5

    Exército Mekemeke 5x23. Imos ao Centro de Saúde

    Neste episodio os mekemekes falan dun tema que nos toca a todos e todas: a salú. Desde arrefriados eternos, ata esas visitas ao centro de saúde que parecen unha aventura de obstáculos. Compartimos problemas de saúde reais, anécdotas vividas nas salas de espera e algunhas situacións tan absurdas que só che poden pasar cando máis o necesitas.

    Advertencia: contén humor, algo de frustración sanitaria e moita, moita identificación con quen xa tivo que pedir hora con “non hai horas” ou escoitar o famoso “volve en 15 días se segues igual”.

    Exército Mekemeke
  • Exército Mekemeke. Tempada 5

    Exército Mekemeke 5x22. Facer a mili

    Os mekemekes debaten acaloradamente os pros e contras do servizo militar obrigatorio mentres intentan sobrevivir a manobras caóticas. A mili realmente ensina disciplina, compañeirismo e a facer a cama en dez segundos, ou só serve para perder o móbil, comer fabes con grumos e aprender a durmir de pé. 

    Entre roubos de chourizos da cantina, instrucións absurdas e un sarxento que acaba bailando bachata, descubren que o verdadeiro pro é ter historias que contar… e o contra, telas que vivir.

    Podcast

  • ‘Ten que haber un sitio para nós’, pop-rock honesto no primeiro disco de Portosanto

    Portosanto presentou esta semana o seu primeiro disco, Ten que haber un sitio para nós, editado por Ernie Records. O LP -formado por dez cancións- supón o punto de partida dunha nova etapa para unha banda integrada por Anaís, Andrés,Nuno, Simón e Xoel, os mesmos membros que anos atrás deron vida a Oh! Ayatollah. 

    Desde a banda explican que, musicalmente, ‘Ten que haber un sitio para nós’ móvese nun pop rock de guitarras luminosas e afiadas, con nervio melódico e unha intensidade que medra desde a contención”.

    Música

  • Dez citas para non perder no Carballo Interplay

    Entre este xoves e o domingo, 19 de abril, o Mercado de Carballo volverá converterse no centro da cultura dixital actual cunha nova edición do Carballo Interplay. Series en pequeno formato, podcasts e shows en directo, creación dixital en galego, obradoiros, conversas e propostas pensadas para mirar internet con entusiasmo, pero tamén con espírito crítico, conforman un programa diverso e cheo de nomes destacados. Se estás pensando en achegarte ao festival, aquí van dez citas e contidos que non deberías perder de vista.

    Festivais
  • Exército Mekemeke. Tempada 5

    Exército Mekemeke 5x20. As crenzas

    Neste episodio os mekemekes admiten crenzas que non confesarían nin borrachos nunha primeira cita: desde xurar que as chaves se perden porque “todo está conectado… pero o universo ten malicia”, ata confesar que un de nós segue saudando aos picaportes “por se acaso” despois de que unha porta se pechase soa. 

    Debaten tamén a norma máis absurda para unha relixión propia (obrigatorio: comer queixo) e analízase a teoría máis ridícula sobre o universo: que a morte é como apagar o WiFi… e que ás veces, se te moves moi amodo, reconectas.

    Finalmente, repasamos rituais vergoñentos feitos “por se acaso funcionaba”, como dar cabezazos aos compas de curro. 

    Podcast

  • MJ Pérez canta “Bingo!” en portugués, con retranca e merengue

    A peza máis “dicharacheira e graciosa” do seu último traballo, Je tiens bon, pero tamén unha das máis fondas. MJ Pérez define así a canción “Bingo!”, que vén de estrear un videoclip para non perder. 

    Cunha sonoridade inesperada —un merengue luminoso e bailable—, a canción funciona como contrapunto a un fondo marcado pola incerteza, a precariedade e a frustración vital. A través do humor e da retranca, MJ Pére aborda cuestións como a inestabilidade económica, a dificultade para vivir da creación (e non só) ou a sensación constante de estar facendo números para saír adiante. Unha contradición consciente entre forma e fondo: música alegre para falar de todo o contrario. 

    Música
  • Exército Mekemeke. Tempada 5

    Exército Mekemeke 5x19. Pelis para adultos (+18)

    Acceder ás míticas pelis para adultos nos anos 90 e 2000 para matar a curiosidade. Intentar pillar os "programas especiais" do Canal+ a escondidas ou buscar na rede usando módems lentos, onde era máis fácil baixar un virus que unha película. 

    Os mekemekes comentan como hoxe todo é moito máis accesible grazas a Internet, perdendo ese aire de prohibido e misterioso. 

    Podcast
  • Exército Mekemeke. Tempada 5

    Exército Mekemeke 5x18. Festas populares

    A loita por atopar mesa na carpa, o ritual do licorcafé ás tantas, a orquestra que toca o mesmo pasodobre tres veces na mesma noite, o momento da "putivolta" que acaba en despedida ata de madrugada, e a inevitable resaca ao día seguinte.

    Todo isto sazonado con diálogos onde se debaten cuestións esenciais como "é mellor a orquestra Olympus ou a París de Noia?" e cunha reflexión final sobre por que, malia todo, nunca fallamos a unha destas festas.

    Podcast

  • VINTE adianta o novo de Zeltia Irevire “As Mouras” do Courel danzan e claman pola natureza

    VINTE adianta en exclusiva o videoclip da canción "As Mouras," o novo traballo da banda Zeltia Irevire.  O videoclip foi filmado nas paraxes naturais do Courel e conta coas bailarinas Ari Vázquez e Skío Carral como protagonistas, xunto a Zeltia Acuña. Nesta canción o trío formado por Acuña, Miguel Carballido  e Cibrán Seixo mestura folk acústico con texturas electrónicas suaves, creando unha atmosfera íntima con moita forza e sensibilidade. 

    O tema naceu tras os incendios forestais do 2022 que afectaron e puxeron en perigo a moitas aldeas do Courel e a un dos bosques autóctonos máis antigos de Galicia, a Devesa de Rogueira. A letra, segundo explican desde a banda, é unha reflexión introspectiva sobre como o noso xeito de vida fainos non escoitar e pasar por alto a fraxilidade da paisaxe e a necesidade de protexela. Reivindica a figura das “Mouras” como as gardiáns dos bosques e como guías espirituais daquelas persoas que defenden a terra. Foi rodada na contorna da aldea de Vilamor, a Cova da Moura, a fervenza do Rexio e o Val das Mouras, entre outras localizacións.

    Música

Faite de vinte

A partir de 5€ mensuais podes suscribirte a VINTE e colaborar para que sigamos a producir contidos de calidade pagando dignamente as colaboracións de vídeo, fotografía, ilustración, xornalismo e creación de todo tipo.
Quero ser de Vinte