Libraría Cartabón: “Nós sempre recomendamos libros en galego”

Independencia e liberdade. A libraría Cartabón vén de facer 40 anos ás portas do Calvario en Vigo, centrada na venda do libro en galego. Gonzalo e Maribel, Maribel e Gonzalo, son toda unha institución no seu e non agochan a súa satisfacción polo camiño percorrido, que os sitúa a día de hoxe como unha libraría de barrio totalmente independente. “Non lle debemos nada a ninguén; vivimos sen subvencións e facemos o que cremos que está ben”, defenden.

VINTE na rúa

Coa colaboración de

A banda da Loba pon “O cora”: música para o documental 'A rebelión da lectura'

“Era unha vez unha historia do revés. Era unha vez unha historia con mil pés”. Así comeza “O cora”, canción orixinal composta e interpretada por A banda da Loba para o documental A rebelión da lectura. O tema estará dispoñible en plataformas dixitais a partir deste venres 16 de xaneiro, xunto cun videoclip que recolle a gravación do propio tema.

O documental recolle os 20 anos de historia da asociación Espazo Lectura de Gondomar, que se dedica ao fomento da lectura en lingua galega a través dunha rede de voluntariado. A rebelión da lectura estrearase o sábado 31 de xaneiro no Auditorio Lois Tobío de Gondomar.

Música

Vinte en ruta

Do Olimpo na terra ao mar infinito, unha ruta pola Costa da Morte

Non é sinxelo desmitificar a Costa da Morte, que leva máis dun século gañando a pulso o seu nome. Lugar de mar bravo e múltiples naufraxios, de natureza sobrecolledora e xente traballadora. Visitamos lugares concorridos, como a fervenza do Ézaro, e outros máis solitarios, como a praia do Rostro. Desde Dumbría a Camariñas, deixamos moitas cousas polo medio nesta ruta, porque todo topónimo parece chamar por nós.

Ten esta zona un aire de lenda, tamén de tópicos nos que é moi doado caer. Pero a medida que a visitas unha e outra vez, caen os tópicos e as lendas, queda o real. Con cada pasada, a paisaxe vólvese máis terrestre, aínda que comecemos polo coñecido como “Olimpo galego”.

Lugares

Coa colaboración de Turismo da Deputación da Coruña

Vinte destaques de 2025 Peneiramos os feitos máis salientables do ano

Velaquí están os destaques de 2025. Este ano quixemos poñerlle face ás 20 persoas que colaboran coas súas listas, ás que agradecemos o tempo que dedican a esta tarefa final do ano.

E quen protagoniza estas listas? Pois o filme Sirât estaría á cabeza, xunto coa vaga de lumes do verán, o ano das cantareiras e de Castelao, a solidariedade galega con Palestina e o apagamento de abril. A saída de Eurovisión por parte de RTVE, os 40 anos da TVG, a intelixencia artificial, o problema da vivenda, o cambio de Papa ou o novo disco de Rosalía tamén son fitos recorrentes nas listas que podedes ver neste artigo.

Vinte almorzando con Bruno Arias

Almorzamos e parolamos con Bruno Arias sobre cinema, momentos vitais e desexos para o vindeiro ano, que xa estamos no tempo.

Arias escolleu o café de Catro a Catro, en Vigo, para falar connosco. Relata a satisfacción e sorpresa que lle supuxo poder facer realidade a película documental “Os espazos en branco”, nun proxecto no que dialoga coa súa tía, a poeta Xela Arias, e foi merecedor do premio Mestre Mateo en 2024.

“Estamos facendo o cinema que nos deixan facer”, asegura Bruno Arias. Defende a liberdade de formatos e linguaxes para segundo que contidos e sobre todo abrir a ventá para deixar voar a creación en galego e contribuír así á súa normalización. “Constrinxir a creación en galego é pegarnos un tiro no pé. Iso significa ser conscientes de que se poden facer cousas en galego que non nos gustan”; e pódense criticar, claro.

VINTE almorzando con Deleite

Coa colaboración de

Filloas presenta “Google calendar”, hyperpop contra a rutina

“Google calendar” é o primeiro sinxelo do novo traballo de Filloas, que se publicará ao longo de 2026.

Esta canción reafirma unha sonoridade enmarcada no hyperpop, no que o artista é pioneiro en Galicia, segundo subliñan desde a produtora. O sinxelo enmárcase dentro dun mesmo universo, con referencias ás películas de Matrix, o anime e á novela de Momo, representado nun videoclip de Xaime Miranda e nunha portada ilustrada baseada no mesmo.

“Google calendar” trata da rutina e, sobre todo, como non podemos escapar dela, exemplificándoo nunha eterna loita entre unha personaxe maligna (que representa á rutina) que se enfronta á nosa protagonista deixando un final pouco esperanzador.

O artista vén de estrear Súbete ao EVA (Alende/Altafonte, 2025), e xa prepara o lanzamento dun novo EP, onde o son electrónico que Filloas xa viña adiantando colle forma.

Música

Exército Mekemeke. Chucky, o boneco diabólico

Neste episodio mergullámonos na cara máis surrealista e terrorífica dos agasallos de Reis: esas mañás máxicas que ás veces se torcen cando, en lugar do xoguete soñado, aparece un boneco cunha mirada sospeitosa e unha presenza claramente diabólica. Falaremos de lembranzas de infancia, de expectativas rotas, de bonecos que parecían observarnos dende a estantería pola noite e de como o que debía ser ilusión acabou convertido nun pequeno trauma compartido.

Un episodio perfecto para rirnos do pasado… agora que xa non temos que durmir coa luz acesa.

Exército Mekemeke

Vinte almorzando con Lucía Freitas

Todo un luxo almorzar e parolar coa chef galega Lucía Freitas no seu primeiro restaurante, A Tafona.

De pequena quería ser xornalista coma o seu pai, mais adoraba a cociña e nesa mocidade indecisa xurdiu a oportunidade. Era unha nena introvertida, foi estudar ao País Vasco e “da man da cociña” naceu a nova Lucía. “Non levo moi ben estar tan exposta”, puntualiza, mais non dubida en seguir “abrindo melóns” para poder axudar a xente.

Asegura que nunca tivo a ambición de acadar unha estrela Michelín pero todo foi chegando. Pasaron os malos tempos e agora hai que gozar dos bos.

Falamos con Lucía Freitas do seu proxecto Amas da terra, de vangarda primaria, de reverter o éxito na contorna e pensar no ecosistema cando fas un menú. “Falta empatía e darse conta do esforzo que leva cultivar a terra, ser labrega e ir ao mar”, subliña.

VINTE almorzando con Deleite

Coa colaboración de

Vinte en ruta

De Carballo á Coruña pola beira do mar

Hai moitas maneiras de viaxar de Carballo á Coruña. 35 quilómetros que se fan en 33 minutos segundo Google Maps pola AG-55. É sábado, loce o sol. Dámoslle as costas á AG-55 e perfilamos a liña do mar, deixándonos levar polas ondas (en coche, porque non sabemos surfear). Paseamos coa cámara na man e os ollos abertos, falamos con xente interesante, comemos cousas ricas e aprendemos historia. Todo en 24 horas.

Lugares

Coa colaboración de Turismo da Deputación da Coruña

Antas de Ulla: pan, queixo e un tesouro agochado no quilómetro cero

Os debates sobre ese punto equidistante de todos os recunchos do país que tanta literatura produciron hai trinta anos enmudeceron cando o Instituto Xeográfico Nacional determinou que o quilómetro cero está no municipio de Antas, o menos poboado da comarca da Ulloa. Propoñemos unha viaxe ao descoñecido corazón de Galicia por un territorio onde nace o río Ulla, asombrado polo monte Farelo. Farémolo acompañadas por un feixe de persoas que desafían a profecía autocumprida de que nos sitios pequenos non hai nada que facer.

VINTE na vila

Coa colaboración de

Vinte de Foliada

Vinte de Foliada. En Ourense

Vinte de Foliada foi buscar a música a Ourense. Neste sábado previo ao San Martiño celebrouse o Magosto de Sempre, unha festa con catro décadas de historia, onde o churrasco e o viño dan paso á música e o baile. Aquí, en Monteledo, hai foliada, e das boas.

Nesta festa coinciden persoas de distintas asociacións culturais da cidade como A Galleira, Algaravía, A Cunheira ou da Asociación Ourensá de Folclore. Xúntanse arredor de 400, que acaban bailando a Xirondiña en grupo ben entrada a tarde. O peso da organización cae a día de hoxe na Galleira, pero todas e todos botan unha man.

Podcast

Coa colaboración da Secretaría Xeral da Lingua - Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude

Vinte preguntas. Presentamos o gran trivial da cultura pop-ular galega

Que fobia lle dá nome a un grupo de rock de Boiro? Cal é a discoteca máis antiga de Galicia aínda en funcionamento? En que rede social se deu a coñecer Páramo Pictures? Quen deseñou o logo do Xacobeo 2021-2022? Estas son algunhas das vinte preguntas que podes atopar en cada partida que botes do xogo que presentamos hoxe.

VINTE

Co apoio da

Máis vinte

Exército Mekemeke. Badaladas de Fin de Ano

Despedimos o ano por todo o grande, como manda a tradición! Os mekemekes atragántanse lixeiramente coas uvas en cada badalada, entre risas, comentarios absurdos e reflexións profundas que duran exactamente dous segundos.
Mentres repasan o máis mítico e típico do fin de ano —as promesas imposíbeis, os brindes de última hora e o “este ano si” de rigor—, dan a benvida ao 2026 cun optimismo desbordado e un plan infalible: conquistar o mundo… ou polo menos sobrevivir á resaca do primeiro de xaneiro.

Exército Mekemeke
Exército Mekemeke. No war, peace

O Nadal xunta á familia, aos agasallos… e aos conflitos sen resolver. Antes de discutir polo marisco ou polo tema de sempre, igual toca falar, rir un pouco e facer as paces.
Resolver conflitos tamén é un milagre de Nadal e non precisa luces nin panxoliñas.

Exército Mekemeke
Exército Mekemeke. As débedas

Quen nunca se esqueceu de pagar un bizum? Neste programa os mekemekes revisan o historial bancario de todas esas persoas que non pagan as súas contas e as historias daquelas outras que fan virguerías para saír do pozo.

Exército Mekemeke
Exército Mekemeke: Vivir ao límite

Hai mellor forma de vivir ao límite que improvisar un programa porque te esqueces do tema do que se vai falar. Vaia forma de arricar a tempada teñen estes mekemekes.
Neste programa analizamos varias formas patéticas e inútiles de vivir ao límite.

Exército Mekemeke
Vinte en ruta

Comarca do Barbanza: o sabor das Rías Baixas coruñesas

A vertente sur olla cara ao Salnés e a provincia de Pontevedra; a norte, cara á Costa da Morte, por tras do Monte Louro. O Barbanza, cos seus case 700 metros a pico sobre o mar e os seus areais, que se contan por ducias, é unha terra de transición. E como tal, territorio de sorpresas gastronómicas que se adentran no Atlántico.
Internarse no océano máis de 30 quilómetros, parapetados só por illas míticas; subir ata miradoiros naturais, suspendidos sobre as rías; pasar dun centro urbano como o de Ribeira ao altos da serra, onde aínda é posible camiñar durante horas sen atoparse con ninguén. O Barbanza é unha terra de contrastes.

Lugares

Coa colaboración de Turismo da Deputación da Coruña
Vinte agasallos para mercar 'online' neste Nadal de 2025

Chegan as festas e todo son présas para buscar agasallos... pois velaquí tes a nosa proposta: vinte ideas de regalos para este Nadal nunha lista ben cumprida e non patrocinada. Desde gastronomía, abonos para festivais, xoias, manualidades, xogos, libros ou mesmo unha pandeireita, que xa sabemos que este ano picou o becho en máis dunha. Todo para mercar no comercio online galego.
E -non está na proposta, pero- se gustades dos contidos que facemos, podedes darnos un chisco de apoio e cariño cunha achega a VINTE e/ou PRAZA. Grazas por nos ler!

VINTE na rede
Exército Mekemeke: España, dáme caña

Este é un programiña especial feito para todas esas persoas que tendo a xustiza ao seu favor, controlar os medios de comunicación e o poder para criticar con total liberdade aos gobernos que non lles gustan; din que vivimos nunha ditadura. Para vós, dereita extrema vai este programa.

Exército Mekemeke
Noelia Mato, bailarina: “Falar galego é algo político hoxe en día. Escoitar música en galego, tamén”

Noelia Mato (Ponteceso, 2000) é bailarina e creadora na compañía D'elas, mestra de danza e neofalante. No seu traballo fin de grao en Socioloxía analiza a relación entre a lingua, a identidade e a música en galego, algo que para ela non está a ser valorado como merece. “É algo importantísimo, sobre todo tendo en conta todo o que vén arrastrando a lingua historicamente dende a ditadura”, asegura. Para ela o cambio ao galego chegou na universidade e resultou máis natural do que pensaba. “Para min foi das mellores decisións que tomei na vida. Ata penso que me mudou a personalidade e todo. É como que sinto que esta si son eu de verdade”, subliña.

VINTE na rúa

Coa colaboración de
Vinte de Foliada

Vinte de Foliada. En Pontevedra

En Pontevedra tamén hai foliada. Comprobámolo en distintas asociacións da Boa Vila, na que calquera día da semana é posible gozar da tradición e seguir aprendendo dela e actualizándoa. Falamos con persoas que dan aulas e que as reciben, que nos contan que as foliadas son “espazos de seguridade” en distintos ámbitos ou que o ano que vén haberá que darlle con máis forza á pandeireta, para que o pulo non quede só neste 2025, co gallo do recoñecemento nas Letras Galegas ás pandeireteiras.

Coa colaboración da Secretaría Xeral da Lingua - Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude
Celanova, a tranquilidade dunha vila onde a xente vive máis de cen anos

Celanova ou "Cella nova", segundo recollen algúns estudos, é unha parada obrigada á hora de entender a historia e a literatura galegas, nunha vila que ademais de ser berce dos poetas galegos, tamén presume, e moito, de lonxevidade. Percorremos Celanova xunto a persoas emprendedoras do comercio, o sector lácteo ou a restauración, que coiciden no carácter acolledor dunha vila onde todos se coñecen.

VINTE na vila

Coa colaboración de